Δύο γενιές μάστορες ξυλογλύπτες. Μια αδιάσπαστη παράδοση.
Κάποιοι κληρονομούν γη. Άλλοι χρήματα. Εμείς κληρονομήσαμε μια σμιλοθήκη, ένα πράσινο κορδέλι, και πενήντα χρόνια πριονίδι πατημένο στο πάτωμα.
Πώς Ξεκίνησε
Τέλη δεκαετίας '60, Αθήνα. Ο Στράτος Παρμαχτσόγλου ήταν έφηβος όταν άρχισε να δουλεύει κοντά στον Δομίνικο, έναν ξυλογλύπτη που προμήθευε τα μισά εργαστήρια επίπλων της Αττικής. Χωρίς σχολή — απλά έλα νωρίς, παρακολούθησε, και μην χαλάσεις το ξύλο. Ο Στράτος πέρασε χρόνια στις πιο απλές δουλειές πριν του εμπιστευτούν σμίλη σκαλίσματος. Εκείνη η υπομονή έγινε η βάση όλων όσων ακολούθησαν.
Τα Εργαλεία
Μπες στο εργαστήρι και το πρώτο πράγμα που βλέπεις είναι η σμιλοθήκη. Δεκάδες γκουζ και σμίλες, οργανωμένες με τον ίδιο τρόπο που τις τακτοποιούσε ο Δομίνικος. Ο Στράτος δεν άλλαξε ποτέ τη σειρά. Δίπλα στη σμιλοθήκη: ένα πέταλο για γούρι, μερικά σκαλιστά δείγματα καρφωμένα στον τοίχο, και σκίτσα με μολύβι σε κιτρινισμένο χαρτί. Τίποτα εδώ δεν είναι διακοσμητικό. Όλα χρησιμοποιούνται.
Πενήντα Χρόνια Δουλειά
Κορινθιακά κιονόκρανα για νεοκλασικά κτίρια. Φύλλα ακάνθου για εικονοστάσια εκκλησιών. Πόδια επίπλων, κάδρα καθρεφτών, δελφίνια, και εκατοντάδες ξύλινα κουτάλια στοιβαγμένα σε κούτες. Τα ράφια κρατούν δεκαετίες πατρόν και καλούπια — κάποια σχεδίασε ο Στράτος, άλλα τα κληρονόμησε από τον Δομίνικο. Δεν σταμάτησε ποτέ να παίρνει παραγγελίες. Ακόμα και τις ήσυχες χρονιές υπήρχε δουλειά, γιατί όσοι ξέρουν από αληθινό σκάλισμα πάντα επιστρέφουν.
Πατέρας και Γιος
Ο Σταύρος μεγάλωσε μέσα σ' αυτό το εργαστήρι. Έμαθε να χρησιμοποιεί το κορδέλι πριν μάθει να κάνει ποδήλατο. Ο πατέρας του δεν έκανε μαθήματα — μαθαίνεις με το να είσαι εκεί, να βλέπεις, να κάνεις λάθη σε κομμάτια που δεν μετράνε. Στα είκοσί του, ο Σταύρος είχε ήδη δικές του παραγγελίες. Κράτησε τα κριτήρια του πατέρα του: αν η νερά σε πολεμάει, διάλεξε άλλο ξύλο. Αν φαίνεται η ένωση, ξανακάν' την. Χωρίς συντομεύσεις.
Ακόμα Εδώ
Ο Στράτος είναι πλέον συνταξιούχος, επίσημα. Αλλά τα περισσότερα πρωινά θα τον βρεις στο εργαστήρι, να ταξινομεί ξύλα ή να ακονίζει κάποια γκουζ. Λέει πως δεν δουλεύει πια. Τα χέρια του διαφωνούν. Ο Σταύρος τρέχει την επιχείρηση σήμερα — ίδιο εργαστήρι, ίδια εργαλεία, ίδια κριτήρια. Νέοι πελάτες, νέα σχέδια, αλλά η ίδια δέσμευση: όλα στο χέρι, όλα φτιαγμένα να αντέξουν περισσότερο απ' αυτόν που τα παρήγγειλε.
Τι Πρεσβεύουμε
Δεξιοτεχνία Γενεών
Τεχνικές που μεταδόθηκαν από δάσκαλο σε μαθητευόμενο, εξελιγμένες μέσα σε μισό αιώνα καθημερινής εξάσκησης
Ασυμβίβαστα Κριτήρια
Χρησιμοποιούμε μόνο τα καλύτερα σκληρά ξύλα και δεν κάνουμε ποτέ εκπτώσεις — κάθε κομμάτι χτίζεται για να ξεπεράσει τον δημιουργό του
Κληρονομιά που Διαφυλάσσεται
Κρατάμε ζωντανή την τέχνη του ευρωπαϊκού χειροποίητου σκαλίσματος σε μια εποχή μαζικής παραγωγής